فاطر سبز

به گزارش خبرگزاري فارس، بحث راجع به انديشه تعقيب سياست‌هاي هسته‌اي و تلاش براي دستيابي به توان هسته‌اي در ميان دولتمردان صهيونيست بسيار زود آغاز شد.
رهبران رژيم صهيونيستي از همان ابتداي تأسيس بر اين عقيده بودند كه آنها محتاج به دستيابي به پيشرفته‌ترين تكنولوژي سلاح‌هاي كشتار جمعي هستند و در زرادخانه تسليحاتي خود انواع سلاح‌هاي مخرب را بايد ذخيره كنند تا قادر باشند بين خود و تمامي كشورهاي منطقه خاورميانه توازن برقرار كنند.
به اعتقاد آنها در اين صورت است كه امنيت و آرامش براي آنها فراهم خواهد شد و موجوديت آن كشور به عنوان يكي از كشورهايي كه در منطقه حق تسلط و نفوذ دارد و مي‌تواند به امكانات و تسليحات هسته‌اي دست يابد و بر اوضاع اقتصادي و امنيتي منطقه حاكم باشد، تثبيت خواهد شد.
از زمان تأسيس رژيم غاصب صهيونيستي در سال 1948 اين رژيم آهسته آهسته تلاش‌ها و تفكرات استراتژيك خود را به منظور دستيابي به سلاح هسته‌اي به اين اعتبار كه از مهم ترين سلاح‌هاي بازدارنده هستند آغاز كرد.
پس از تأسيس اين رژيم، دكتر حيم وايزمن 1952_1874 به عنوان اولين رئيس جمهور اسراييل انتخاب شد. دكتر وايزمن استاد بيوشيمي دانشگاه منچستر انگلستان، سازمان جهاني صهيونيسم و آژانس يهود و تا زمان مرگش نخستين رئيس جمهور رژيم صهيونيستي بود.
وي از دوستان صميمي آ.ج بالفور وزير خارجه اسبق انگلستان بود كه ظاهراً بالفور اعلاميه معروف خود را به پاس خدمات چشمگير اين صهيونيست به ارتش انگلستان انتشار داد. دكتر وايزمن نقش ويژه‌اي در تاسيس برخي نهادهاي علمي يهوديان مهاجر در فلسطين اشغالي به ويژه پس از آنكه امور فلسطين تحت قيموميت انگلستان قرار گرفت داشت، كه اين نهادها در جهت ديدگاه‌هاي رهبران اين رژيم سهم مؤثري در رشد و توسعه تكنولوژي هسته‌اي داشته‌اند.
تعدادي از اين رهبران مانند بن گوريون، موشه دايان، شيمون پرز و آريل شارون از كساني بودند كه بيشترين اصرار را در تعقيب سياست‌هاي هسته‌اي اسرائيل داشتند. موشه دايان از پيروان بن گوريون كه اواين نخست وزير رژيم صهيونيستي بود از شخصيت‌هاي مشهوري بود كه در مراحل آغازين استراتژي هسته‌اي رژيم صهيونيستي از مشتاقان جدي استراتژي مزبور بود.
برنامه هسته‌اي اسرائيل از همان ابتدا تحت نظارت وزارت امنيت كه در آن زمان بن گوريون در رأس آن بود قرار گرفت، همچنين تشكيلات نظامي اسرائيل نيز در فعاليت‌هاي هسته‌اي مشاركت فعالي داشت. بلافاصله پس از اعلام موجوديت صهيونيست‌ها (1948) اين رژيم براي پايه‌ريزي اساسي برنامه‌هاي هسته‌اي خود در ابتدا سه نوع راهكار را برگزيد:
1- تشكيل شعبه‌اي در مؤسسه وايزمن براي طرح و توسعه تكنولوژي هسته‌اي از طرف وزارت امنيت اسرائيل
2- اعزام دانشجويان و پژوهشگران به كشورهاي غربي به ويژه انگلستان و آمريكا به منظور فراگيري علوم هسته‌اي
3- تشكيل كميته انرژي اتمي
قبل از اعلام استقلال، مهاجران يهودي به كمك حاميان خود به ايجاد برخي سازمان‌هاي پژوهشي و علمي در فلسطين اقدام كردند كه از جمله مهم‌ترين آنها مي‌توان به دانشگاه عبري قدس در سال 1925، مؤسسه تخنيون در سال 1924 و مؤسسه وازمن در سال 1934 اشاره كرد.
در اين ميان مؤسسه وايزمن به جهت استفاده از جديدترين تجهيزات و وسايل علمي و الكترونيكي و داشتن بخش‌هاي مختلف تحقيقاتي جايگاه ويژه‌اي داشت، از اين جهت وزارت امنيت اسرائيل به منظور طرح و توسعه علوم و تكنولوژي هسته‌اي شعبه‌اي را در مؤسسه وايزمن تأسيس كرد.
شعبه مزبور بعدها يكي از مراكز مباحث هسته‌اي در اسرائيل شد. در همان زمان يعني در سال 1949، رژيم صهيونيستي دانشجويان و پژوهشگراني را به منظور فراگيري علوم هسته‌اي به انگلستان و آمريكا اعزام كرد.
به نظر مي‌رسد كه در ابتدا اسرائيل برنامه اتمي خود را با اعزام 5 نفر از اعضا خود شروع كرد كه عبارت بودند از: دي شاليت و كونتيلي فرانسوي الاصل، گولدنگ از انگلستان، تالمي از چكسلواكي و بيلاج اتريشي الاصل. اين پنج نفر از يهودياني بودند كه به فلسطين مهاجرت كرده و براي تحقيقات و پژوهش در زمينه علوم هسته‌اي به كشورهاي غربي فرستاده شدند و سپس در سال 1954 به فلسطين اشغالي بازگشته و در بخش فيزيك اتمي مؤسسه وايزمن مشغول به كار شدند.
اما تحقيقات و استراتژي اصلي رژيم صهيونيستي با تأسيس كميته انرژي هسته‌اي اسرائيل در ژوئن 1952 يعني 4 سال بعد از تشكيل اين رژيم شكل گرفت و اين مسأله اهميت روزافزون و حياتي تكنولوژي هسته‌اي را در نظر سردمداران صهيونيست روشن مي‌كند. اولين رئيس اين كميته كه تحت نظارت وزارت امنيت تأسيس شد شخصي به نام دكتر ارنست بيرگمان به عهده داشت. وي يكي از مشتاقان جدي دستيابي اسرائيل به سلاح هاي هسته‌اي بود. پس از تشكيل كميته انرژي هسته‌اي در سال 1952 و بازگشت اولين كارآموزان هسته‌اي از آمريكا و انگلستان، فعاليت‌هاي هسته‌اي رژيم صهيونيستي با سرعت هر چه تمامتر مسير تكاملي خود را طي كرد.
اولين قدم در اين مسير جذب همكاري آمريكا و فرانسه براي اخذ فن‌آوري هسته‌اي در زمينه ساخت راكتورها، تهيه پلوتونيوم، تجهيز آزمايشگاه‌هاي پيشرفته هسته‌اي و.... عقد قراردادهاي مختلف با آنها بود. در اينكه آمريكا و فرانسه بانيان اصلي فن‌آوري هسته‌اي و تسليحاتي رژيم صهيونيستي بوده‌اند ترديدي وجود ندارد لذا در زير نقش هر يك به طور جداگانه مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

الف) نقش آمريكا

تا قبل از جنگ جهاني دوم آمريكا نقشي تعيين كننده و استراتژيك در خط مشي سياسي و اقتصادي جهان نداشت، اما پس از جنگ به علت استيلاي علمي، نظامي و اقتصادي، نقش اصلي آن در پايان جنگ و كمك‌هاي ويژه اين كشور به اروپا و ژاپن براي سامان دادن بحران‌هاي اقتصادي ناشي از جنگ، آمريكا را در معادلات سياسي و اقتصادي جهان به عنوان عامل اصلي و تعيين كننده درآورد.
اسرائيل كه مولود بي‌ثباتي و عدم اتحاد كشورهاي منطقه و نقش مزدورانه انگليس بود، بعد از جنگ جهاني دوم تحت حمايت آمريكا شكلي منسجم به خود گرفت و هر چند از عدم مشروعيت لازم برخوردار بود اما شناسايي آن از طرف قدرت‌هاي پيروز در جنگ آن را به صورت يك عامل بحث انگيز، مهم و تنش زا در منطقه درآورد.
به نظر مي‌رسد كه همكاري‌هاي هسته‌اي بين آمريكا و رژيم صهيونيستي به طور اصولي و سازماندهي شده از سال 1955 و در زمان آيزنهاور رئيس جمهور وقت آمريكا آغاز شده است. در آن زمان آيزنهاور با ارائه برنامه‌اي موسوم به اتم براي صلح، همكاري رسمي و گسترده‌اي را با رژيم صهيونيستي آغاز كرد.
آن برنامه با اين توجيه اجرا شد كه كمكي است از سوي آمريكا براي كاهش از مشكلات انرژي با جايگزين نمودن انرژي هسته‌اي. اسرائيل با استفاده از اين برنامه موافقتنامه‌هاي مختلفي را امضاء كرد كه بر طبق آنها از مساعدت و ياري آمريكا در ساخت مراكز اتمي و مجهز كردن آن به وسايل لازم برخوردار شد.
در ابتداي امر، آمريكا رژيم صهيونيستي را به كارشناسان علوم هسته‌اي مجهز كرد و درهاي مراكز هسته‌اي خود را براي تربيت كادرهاي اسرائيلي باز كرد، به طوري كه در سال 1960 بيش از 50 كادر اسرائيلي براي اداره كارخانه‌هاي هسته‌اي آموزش ديدند كه آموزش آنها در مؤسسه‌هاي هسته‌اي وابسته به آژانس انرژي اتمي آمريكا بود. همچنين آمريكا از اوايل دهه 1950 اسرائيل را به مجموعه گسترده‌اي از اطلاعات علمي مجهز كرد كه اطلاعات مزبور شامل هزاران گزارش از مباحث هسته‌اي بود كه در آمريكا تهيه شده بود. برخي منابع كمك‌هاي آمريكا را فراتر از اين بيان مي‌دارند تا جايي كه اين كمك‌ها را شامل بيش از 200 تن اورانيوم طبيعي، دهها كيلوگرم اورانيوم غني شده و مقدار زيادي پلوتونيوم خالص مي دانند كه با توجه به حجم آنها بايد گفت، اسرائيل به درصد زيادي از ضروريات و احتياجات خود در رابطه با مراكر اتمي دست يافته است.
اما كانون اصلي همكاري هسته‌اي بين آمريكا و اسرائيل را بايد در تأسيس مركز اتمي سورق (Sorq) دانست. بعد از مشاركت آمريكا در برنامه‌هاي هسته‌اي اسرائيل، تأسيسات هسته‌اي فوق را براي رژيم صهيونيستي نزديك ساحل ميانه در جنوب تل آويو احداث كرد. ساختمان اين مركز در اواخر دهه 1950 ميلادي به پايان رسيد و در سال 1960 با توان يك مگاوات به فعاليت پرداخت. اين مركز كه در حقيقت يك راكتور اتمي تحقيقاتي براي طراحي تسليحات اتمي مي‌باشد داراي راكتوري از نوع آب سبك _ اورانيوم غني شده است كه سوخت آن طبق قرارداد اوليه تا سال 1977 از آمريكا تأمين شده است. به همين جهت بين سال‌هاي 1960 تا 1966، آمريكا با اعطاي 5 كيلوگرم اورانيوم 235 با خلوص 90 درصد موافقت كرد تا مركز مذكور مجهز به سوخت شده و به فعاليت‌هاي خود ادامه دهد (9) در ادامه همكاري‌هاي آمريكا و رژيم صهيونيستي توان اين راكتور در سال 1969 به 5 مگاوات رسيد و در طرحي كه شيمون پرز در سال 1974 اعلام كرد عنوان شده كه توان توليد اين مركز بايد به 10 مگاوات افزايش يابد، اما بر اساس گزارش آژانس بين‌المللي انرژي اتمي (IAEA) كه در سال 1998، توان اين نيروگاه تحقيقاتي در حد 5 مگاوات بوده، سوخت آن از طرف آمريكا و فرانسه تأمين مي‌شود.
ذيلاً خلاصه‌اي از تجهيزات و عملكرد اين راكتور و كار در اين مركز بر اساس گزارش IAEA ارائه شده است.

مركز اتمي سورق (Soreq)
تاريخ ساخت : 1958
تاريخ تكميل و شروع به كار : ژوئن 1960
تأمين كننده سوخت: امريكا و فرانسه
ميزان غني بودن اورانيوم: 93 درصد
تعداد اپراتورهاي راكتور: 6 نفر
ميزان كار: 7 ساعت در روز، 4 روز در هفته و 45 هفته در سال
توان راكتور 5MW
خنك كننده و كند كننده: آب سبك
رفلكتور: گرافيت
مينيمم جرم بحراني : 4kg اورانيوم 235

مركز اتمي سورق كه دربردارنده تأسيساتي براي بررسي‌هاي اتمي و راكتورهاي تحقيقاتي ساخت آمريكاست به دليل مساعدتي كه به رژيم صهيونيستي در جهت تحول در مباحث و تجارب آن كشور در زمينه‌هاي هسته‌اي كرده از اهيمت زيادي برخوردار است، لذا اين مركز به لوس آلاموس اسرائيل ملقب شده است.
كميسيون انرژي اتمي اسرائيل پس از تأسيس اين مركز در ژوئن 1960 اشاره كرد، بخش مذكور تحت نام Sor_Van Radiation Limited به فعاليت‌هاي تجاري و علمي در زمينه مورد نظر پرداخت.
ادامه دارد....

* محسن نجفي